Bir Girişime (Start Up) Yatırım Yapmadan Önce Dikkat Etmeniz Gerekenler

Bir girişime hangi koşullar altında, ne zaman yatırım yapılmalı? Bu yazımızda yatırım yapmadan önce üzerinde durulması gereken kilit noktalardan bahsediyoruz.

Girişimlere yatırım yapmak zaman zaman riskli bir hamledir. Yatırım yaptığınız girişimin büyüyeceğini ya da sektörde tutunacağını net olarak hiçbir zaman bilemezsiniz. Çoğu zaman, yatırım yapmak için doğru şirketi bulmak oldukça zordur. Riskleri ortadan kaldırmak ve başarısız yatırımlardan kaçınmak için her VC’nin (Venture Capitalist, Türkçeleştirirsek risk yatırımcısı) takip etmesi gereken bazı kurallar vardır. Bu yazımızda bu kurallara değineceğiz.

Her 4 Girişimin 3’ünün Başarısız Olduğunu Unutmayın

Fortune’nin yayımladığı istatistiklere göre girişimlerin başarı oranı sadece %25. Bir girişime yatırım yapıyorsanız bunun gerçekten büyük bir risk getirdiğini unutmamalısınız. Yatırım yaptığınız girişimin başarısız olma ihtimalini göz ardı etmeyerek, finansman hesabınızı buna göre yapmanız önemli. Diğer bir ifadeyle yapacağınız yatırımın size geri dönmemesi durumunda hayat şartlarınızı etkilemeyecek miktarlarda yatırım yapmalısınız.

Yatırımınızı Ne Zaman Hasat Edeceğinizi Bilin

Hasat stratejisi bir ürün, ürün grubu veya iş kolunda yatırımların azami kar elde etmek için azaltılması veya sona ermesinin söz konusu olduğu bir plandır. Hasat stratejisi, girişimin ömrünün sonuna doğru, daha fazla yatırımın artık ürün gelirlerini arttırmadığı belirlendiğinde kullanılır. Yani bir çıkış stratejisidir.

Yatırım yaptığınız girişim değişen ve gelişen dünya ile birlikte yatırım yapılsa dahi artık daha fazla gelir elde edemiyorsa, aynı girişimi fonlamaya gerek yoktur. Bu durumda sermayenizi gelecek vaat eden diğer girişimlere aktararak yeni fırsatlara yol açmanız gerekir.

Sadece Gelecek Vaat Eden Girişimlere Yatırım Yapın

Yatırım yapmayı düşündüğünüz girişim sektörde tutunmuş ve iyi satış rakamlarına ulaşmış olabilir. Ancak bu durum girişimin uzun süre sektörde tutunacağı anlamına gelmez. Bu başarının arkasında bir pazar boşluğu ya da geçici nedenler olabilir. Yatırım yapacağınız girişimin ileriye yönelik hedeflerine bakın. Sormanız gereken soru şu: “Bu girişim sürdürülebilir mi?” Eğer ki girişimin sürdürülebilir bir iş modeli yoksa bu girişime yatırım yapmanız mantıksız olacaktır.

Doğru Anda Yatırım Yapın

Yatırımınızı zamanlamak, yatırım yapmayı düşündüğünüz girişimin kendisi kadar önemlidir. Söz konusu girişimin yatırım yapmadan da kendini çevirebilecek durumda olduğundan, sizin yatırımınızla beraberse girişimin ivme kazanacağından emin olduktan sonra yatırım yapın. Yani yalnız ve yalnızca sizin yatırımınız ile beraber ayakta kalacak aksi halde tutunamayacak bir girişime yatırım yapmayın .Elbette sayıca çok çok az da olsa bir VC’nin yatırımı sayesinde bir anda parlayan girişimlerde mevcut ancak bunun çok riskli bir hareket olacağını unutmayın. Bir girişim için en zor zamanlar kurulduktan sonraki ilk yıllardır. Bu süreci başarıyla atlatmış ve hala sektörde olan bir girişime yatırım yapmanız daha doğru bir hareket olacaktır.

Pazarı Çok İyi Değerlendirin

Bu yazımdan sonra bazı girişimciler bana kızabilirler ancak girişimlerin başarısız olmalarının önündeki en büyük etkenlerden birisi de pazarda çok kuvvetli bir rakibin olduğunu göre göre daha iyisini yapacağım düşüncesi ile pazara girmeleri. Evet, pazara sonradan girdikten sonra kuvvetli rakiplerini deviren girişimlerde var. Hatta bunun en büyük örneği Google’dır. (Google arama motoru piyasasına Archie ve Yahoo’dan sonra girip pazarda lider hale gelmiştir.) Ancak bir VC bunun gerçekten düşük bir ihtimal olduğunu unutmamalıdır. Pazarda benzer bir ürün veya hizmet sunan aynı alanda faaliyet gösteren bir rakip varsa, bu girişim muhtemelen başarısız olur ve yatırımınız kaybolur. Bu nedenle özgün bir fikre sahip girişime yatırım yapmanız sizin lehinize olacaktır.

Objektif Değerlendirmenin Mümkün Olduğu Girişimlere Yatırım Yapın

Zaten bir VC iseniz bu maddenin ne kadar doğru olduğunu bilirsiniz. Ancak yine de bahsetmeden geçmeyelim. Uzaktan ya da yakından tanıdığınız girişimcilere yatırım yapmanız objektif olarak değerlendirme yapmanızı imkansız hale getirecektir. Hatta ilgi alanınız olan bir girişime yatırım yapmanızda (mesela otomativ sektörüne ilgi duyuyorsunuz ve bu alanda faaliyet gösteren bir girişime yatırım yaptınız) girişimin geleceğini objektif olarak değerlendirmenize engel olacaktır. Bu nedenle girişimin faaliyet gösterdiği sektöre hakim olduğunuz ancak duygusal olarak sizin karar almanızı etkilemeyecek girişimlere yatırım yapmanız en doğru kararı vermenizi sağlayacaktır.

Bir girişimin yatırım yapılabilirliğinin arkasında matematiksel bir formül yoktur. Diğer bir ifadeyle yatırım yapılacak girişim “Evet şu kriterleri karşılıyor, başarılı olacak!” mantığı ile bulunamaz. Bir girişime yatırım yapmak işin doğası gereği riskli bir harekettir. Ancak bu yazımızda değerlendirdiğimiz kriterleri göz önünde bulundurarak yatırım yapmanız sizin için riskleri en aza indirgeyecektir. Yatırım yapacağınız girişimi bu altı madde çerçevesinde değerlendirmekte fayda var.

İçeriği Paylaş: